Reis zonder einde – Marco Balzano

Balzano, in Italië winnaar van enkele hoog aangeschreven literatuurprijzen, is in Nederland nog vrijwel onbekend – Reis zonder einde is zijn eerste in het Nederlands vertaalde werk.

door Kees-Jan Waterman

Reis zonder einde - boekrecensieDe roman is een gave illustratie van het gegeven dat (economische) migratie een verschijnsel van alle tijden is. De hoofdpersoon in dit werk is Ninetto, die als jongentje van negen(!) in de jaren vijftig met de trein uit Sicilië naar Milaan vertrekt. Hij hoopt hiermee, net als duizenden andere migranten uit Zuid-Italië, een leven in schrijnende armoede definitief achter zich te laten.

In een confronterende stijl die doet denken aan Italiaanse films en boeken uit het sociaal realisme van hetzelfde decennium laat Balzano zien dat Ninetto zijn hoofddoel in eerste instantie weet te bereiken – en onder welke harde omstandigheden.

De auteur baseert zijn roman op gesprekken met verschillende vijftig- en zestigjarigen die na hun reis in het Noorden zijn blijven wonen. De uitkomst van een dergelijke aanpak kan een emotionele of een meer afstandelijke schets zijn.

Balzano werkt onder andere als docent geschiedenis en heeft grote interesse voor filosofie. Misschien verklaart deze achtergrond de wat koele, bijna wetenschappelijk stijl waarmee hij de zware en soms mensonterende ervaringen beschrijft.

Zo maakt Balzano een interessante connectie tussen Ninetto’s ervaringen en die van hedendaagse migranten uit Afrika en Azië, die lijden onder vergelijkbare vormen van stress en diepe onzekerheid. Maar als lezer is het lastig hier empathisch tegenover te staan als de schrijver blijft steken op algemene, maatschappelijke observaties. Dit probleem doet zich ook voor bij de beschrijving van een dramatische misstap van Ninetto, die hem een veroordeling van vele jaren gevangenisstraf oplevert.

Graag kom je erachter hoe of in welke mate de traumatiserende ervaringen van deze en andere migranten mogelijk de oorzaak kunnen zijn van dergelijke plotselinge en gewelddadige uitbarstingen in wat anderszins vrij anonieme levens zijn in de rafelige marges van onze samenleving.

Vertaald uit het Italiaans door Manon Smits.



BOEKINFORMATIE

Serena Libri
Paperback
ISBN 9789076270906
€22,50 – Bestel bij bol.com


Auteur: Kees-Jan Waterman

Deel dit artikel op

Reageren?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *